poniedziałek, września 21, 2015

"Arena szczurów" Marek Krajewski

Metryczka książki

autor: Marek Krajewski
tytuł: "Arena szczurów"

liczba stron: 320
wydawnictwo: Znak
miejsce i rok wydania: Kraków, 2015

ebook: Woblink (zakup własny)



Marek Krajewski przyzwyczaił ostatnio swoich czytelników do tego, że we wrześniu zostaje wydana jego nowa powieść. Nie inaczej jest w tym roku. 23 września ukazuje się "Arena szczurów", którą od kilku dni można nabyć w przedsprzedaży, zarówno w formie papierowej, jaki i elektronicznej.

Latem 1948 roku w Darłowie dochodzi do makabrycznych zbrodni. Zostają zamordowane prostytutki, a obrażenia na ich ciele wskazują na działanie zwyrodnialca, którego zachowanie przypomina wampira. Kobiety umierają w wyniku zakażenia paciorkowcem, ale mieszkańcy nadmorskiej miejscowości upatrują w ich obrażeniach działalności szaleńca, trupojada, albo "niemieckiej klątwy". Jest tuż po wojnie, w mieście stacjonują żołnierze radzieccy, których brutalność i bezwzględność porównywana jest do niedawnego zachowania Niemców. Zmęczeni wojną ludzie mają dość kolejnych zbrodni, do tego muszą zmagać się z nieustannie pijanymi i agresywnymi Rosjanami oraz Polakami, którzy wiernie służą władzy ludowej. Jedną z osób, która nie wierzy w siły nieczyste, jako sprawcę zabójstw, jest miejscowy lekarz Rafał Gordon. Niespodziewanie zwraca się do nauczyciela łaciny i matematyki w miejscowym liceum profesora Antoniego Hrebeckiego. To postawny, łysy starszy pan, jednocześnie ulubieniec i postrach darłowskiej młodzieży. Kogoś ten opis wam przypomina? Nie mylicie się, to przedwojenny komisarz policji Edward Popielski. Uciekając przed skomplikowaną przeszłością i ubecką teraźniejszością pomieszkuje obecnie w Darłowie i pracuje jako nauczyciel. Zdekonspirowany przez doktora, podejmuje się śledztwa w sprawie gwałciciela - potwora, nie przeczuwając, że wkrótce, nie po raz pierwszy, stanie u wrót prywatnego piekła.

Fabuła "Areny szczurów" zapowiadała się na bardzo interesującą, a spotkanie z erudytą Popielskim miało gwarantować głębokie, choć na pewno niezbyt miłe dla czytelnika doznania. Niestety, tym razem jednak coś nie wyszło. Odnoszę wrażenie, że autorowi starczyło pomysłu na połowę kryminału, bowiem mniej więcej wtedy Popielski rozwiązuje zagadkę miejscowego wampira. Druga część powieści, rozgrywająca się w lochach darłowskiego zamku to spiętrzenie okrucieństwa, odrażających i wręcz nieprawdopodobnych sytuacji. Bardzo wątpię, aby ktokolwiek mógł je przeżyć, ale Popielskiemu to się udało, choć nie powinno. Z drugiej strony, kto jak nie komisarz mógł wyjść cało z najgorszych opresji?

Krajewski w najnowszej powieści kontynuuje pomysł z poprzedniej książki i syn Popielskiego - Wacław - już współcześnie musi poprawnie odpowiedzieć na pytanie, aby uzyskać kolejną część wspomnień ojca. Narratorów w powieści jest dwóch: trzecioosobowy oraz sam Edward, który w liście do syna relacjonuje mu przebieg wydarzeń z 1948 roku. Tym razem jednak zagadka - klucz do wspomnień ojca jest trochę mniej skomplikowana niż poprzednio, nadal jednak opiera się na filozofii i łacinie.

Darłowo w powieści to arena zmagań czerwonoarmisty Czubarowa - zastępcy komendanta pobliskiego Sławna oraz Krzyżagórskiego - porucznika bezpieki. Obaj mają na celu zniszczenie najpierw siebie nawzajem, a potem Popielskiego, którego przeszłość w AK szybko wyszła na jaw. Nasz bohater nie ma pewności, kto jest jego przyjacielem, a kto może na niego donieść. W miasteczku nikt nie może czuć się bezpiecznie, gdyż władza ludowa zadbała o to, by nikt takiego komfortu nie miał. 

Edward Popielski jest w "Arenie szczurów" cieniem dawnego siebie. Nie chodzi tu tylko o wiek (ma 62 lata), zmęczenie przeżytymi doświadczeniami i wymuszoną zmianą zawodu. Zagubiła się gdzieś jego dbałość o elegancję, choć to może fabularnie jest uzasadnione, a i erudycja nie taka, jakie moglibyśmy się spodziewać. Wyraźnie nie czuje się dobrze w obcym mu miasteczku. Lwów, a potem Wrocław lepiej mu służyły. Być może nadeszła pora, aby definitywnie pożegnać się z tą postacią, bo wydaje mi się, że jej literacki potencjał już się wyczerpał. Podobne odczucia miałem wcześniej przy "Władcy liczb", ale wtedy wydawało mi się, że to chwilowy spadek formy, zarówno bohatera, jak i jego autora. Co ciekawe jednak, książkę czyta się nadal bardzo dobrze, fabuła, mimo sporej dawki naturalizmu, okrucieństwa i literackiego turpizmu, wciąga. Jest zdecydowanie mniej skomplikowana w porównaniu do wcześniejszych powieści Krajewskiego, ale także bardziej rozczarowuje. 



"Arena szczurów" Marka Krajewskiego w mojej opinii to jedna ze słabszych pozycji tego autora. Z jednej strony ciekawy pomysł na fabułę, lubiana przez czytelników postać Edwarda Popielskiego, z drugiej rozczarowujące poprowadzenie wątków, brak charakterystycznych dla wcześniejszych powieści sarkastycznego humoru. Fabuła wypełniona jest szczegółowymi opisami okrutnych tortur, które jakimś cudem udaje się Popielskiemu przeżyć. Postaci drugoplanowe przewijają się w książce dość chaotycznie, a choć są ważne, to ich potencjał zdaje się, nie jest odpowiednio wykorzystany. Broni się wątek syna Popielskiego - Wacława Remusa, który musi odpowiedzieć sobie na pytanie, czy aby ocalić siebie, można zabić niewinnych ludzi? Tę zagadkę Remus rozwiązuje, poznając tym samym kolejne tajemnice z życia ojca.

Przyznam, że bardzo czekałem na kolejne spotkanie z Edwardem Popielskim. Niestety, okazało się ono dość rozczarowujące. Nie jest "Arena szczurów" książką złą - to nadal bardzo sprawnie napisana historia, ale moje oczekiwania wobec niej były zdecydowanie większe. Kto wie, może następnym razem?

Nowalijki oceniają: 3/6

10 komentarzy:

  1. Kurcze, no to mój zapał został ostudzony. Miałam wielką ochotę przeczytać ten tytuł. Może w takim razie sięgnę po inną tego autora, bo jeszcze nic jego nie czytałam.

    Pozdrawiam :) Przy gorącej herbacie

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ja czytałem wszystko ... sięgnij po coś wcześniejszego tego autora ... tę zostaw sobie na później. Pozdrawiam! :)

      Usuń
  2. Zraziłam się do Krajewskiego po pierwszym tomie cyklu z Mockiem i przyznam szczerze, że nie do końca rozumiem fenomen tego autora...

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Fakt, pisze specyficznie i nie każdemu przypadnie do gustu. Wydaje mi się, że jego ostatnie książki są zwyczajnie słabe. Pozdrawiam Cię serdecznie!

      Usuń
  3. Książka przyciągała mnie od pierwszej chwili gdy ją ujrzałam. Jednak nie miałam okazji po nią sięgnąć. Po Twojej recenzji mój zapał zdecydowanie osłabł. Sama recenzje ciekawie ostała napisana.

    Pozdrawiam,
    A.
    http://tygrysica.tumblr.com/

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Ja czekałem bardzo na tę książkę, więc moje rozczarowanie było duże. To wprawdzie cały czas dobra literatura, ale czegoś w niej zabrakło. Pozdrawiam Cię z opóźnieniem!

      Usuń
  4. Chyba si e w takim razie nie skuszę. Okładka zwróciła moją uwagę (tak wiem nie oceniamy po okładce) i pomyślałam sobie,że to może będzie dobre.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. To może jednak sama spróbuj? Każdy może mieć inną opinię :) Pozdrawiam Cię z opóźnieniem!

      Usuń
  5. Właśnie dodałam swoich słów kilka. Z Krajewskim mam taki kłopot, że interesuje mnie bardziej autor niż jego książki :) A zdarza mi się to baaardzo rzadko!

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. A ja bardzo lubię książki Krajewskiego, tylko ta mnie jakoś nie przekonała ... Czasem tak bywa :)

      Usuń

Copyright © 2016 Nowalijki , Blogger