poniedziałek, 6 lutego 2017

"Tylko umarli wiedzą" Ryszard Ćwirlej

www.czwartastrona.pl
Informacje o książce 

autor Ryszard Ćwirlej
tytuł Tylko umarli wiedzą

wydawnictwo Czwarta Strona
miejsce i rok wydania Poznań 2017
liczba stron 517

egzemplarz recenzencki
patronat bloga

recenzja oficjalna dla www.lubimyczytac.pl






Miłośnicy kryminałów cenią Ryszarda Ćwirleja za cykl powieści neomilicyjnych, który akcja rozgrywa się od lat osiemdziesiątych XX wieku do dziś. Autor ma także na koncie dwa kryminały retro. Tam ci będzie lepiej i Tylko umarli wiedzą to tytuły nowej serii, które łączy postać komisarza Antoniego Fischera. Akcja powieści toczy się w okresie międzywojennym w Poznaniu i Pile. 

Od wydarzeń opisanych w Tam ci będzie lepiej mija kilka lat. Komisarz Fischer wiedzie w miarę spokojne życie, zarówno zawodowe, jak i prywatne. Poznań, mimo panującego od początku lat trzydziestych kryzysu w Europie, rozwija się, na chwałę jego mieszkańców. Na kontynencie nie jest jednak zbyt spokojnie. Z Niemiec docierają niepokojące sygnały związane z działalnością polityczną Adolfa Hitlera. Jego partia NSDAP ma szansę wygrać kolejne wybory, mając na sztandarach hasła wielkich Niemiec, które po wojnie zostały upokorzone traktatami pokojowymi. Tymczasem Schneidemühl (dzisiejsza Piła) żyje dwoma wydarzeniami: wizytą Hitlera i morderstwami działaczy partii komunistycznej. Czy zabójstwa mają coś wspólnego z rosnącą w siłę partią NSDAP, czy może trop wiedzie jednak do pewnych wydarzeń sprzed lat?

Śledztwo w Pile nadzoruje Hauptmann Carl Aschmutat, przyjaciel komisarza Fischera. Antoni wkrótce odwiedza Piłę, mając do wykonania delikatną misję, od której zależą losy polskiej polityki zagranicznej. Tymczasem lokalni działacze partii komunistycznej planują działanie, które ma szansę zmienić układ sił politycznych w Europie.

IG Nowalijki

Tylko umarli wiedzą to kryminał retro, w którym autor wykorzystał wydarzenie historyczne, czyli wizytę Hitlera w Pile w 1932 roku, łącząc je z fikcją literacką. Wokół tego, doniosłego dla miasta wydarzenia, obudował fabułę powieści, wplatając wątek kryminalny. Podobnie, jak w pierwszym tomie cyklu, stanowi on punkt wyjścia do opowiedzenia historii, w której istotną rolę odgrywa motyw obyczajowy. Morderstwa dokonane na komunistach to dopiero początek intrygi, która rozwija się w trudnym do odgadnięcia kierunku. Czytelnik ma świadomość, że w jakimś stopniu muszą być związane z wizytą Hitlera, choć pod koniec śledztwa pojawi się jednak element zaskoczenia. 

Nowa powieść Ryszarda Ćwirleja ponownie skupia się na wątkach obyczajowych i politycznych. Wizyta Antoniego Fischera w Pile pozwala autorowi przedstawić nastroje panujące w Europie w okresie międzywojennym. Antysemityzm i sprawnie podsycane przez hitlerowską propagandę bojowe nastroje Niemców, trafiają na podatny grunt. Wygrana Hitlera jest w zasięgu ręki i tylko czekać, aż zacznie on swoje rządy. Trudno przy tej okazji nie odnieść się do aktualnych nastrojów w Europie, analogia jest przecież bardzo czytelna. A jak wiadomo, historia kołem się toczy...

Pierwsza powieść nowego cyklu z komisarzem Fischerem średnio przypadła mi do gustu. Napisałem jednak, że dostrzegam w tym projekcie literackim spory potencjał, dlatego sięgnę po kolejny tom. I tutaj miłe zaskoczenie. Albo przyzwyczaiłem się już do stylu pisania Ćwirleja, albo Tylko umarli wiedzą są sprawniej napisani, bo powieść przeczytałem w kilka godzin i z dużym zainteresowaniem. Nadal jest tak, że wątek kryminalny nie jest zbyt rozbudowany, choć śledztwo ciągnie się przez całą powieść. Autor odchodzi od głównej osi fabuły, opisując codzienność Poznania i Piły, pozwala bohaterom wracać myślami do przeszłości. Snuje swoją opowieść, przywołując na kartach powieści świat, jaki czytelnik zna jedynie z lekcji historii, czy przedwojennych filmów. Wplata smaczki obyczajowe i odwołuje się do prawdziwych wydarzeń, sprawnie osadzając w nich swoich bohaterów. A tych w powieści jest sporo i łatwo pogubić się w niemieckich nazwiskach. Wracają postaci znane z pierwszego tomu, pojawiają się nowe. Dla odmiany w tekście jest znacznie mniej gwary poznańskiej, dzięki czemu powieść łatwiej się czyta. 

IG Nowalijki
Tylko umarli wiedzą Ryszarda Ćwirleja to przykład kryminału retro  z wyraźnie zarysowanym tłem obyczajowym. Autor usunął trochę w cień komisarza Fischera, ale za to wprowadził kilka nowych postaci, z których przynajmniej jednej wróżę dłuższą literacką karierę. Wprowadzenie wątku historycznego uatrakcyjniło powieść, pozwalając Ćwirlejowi na pokazanie, jak łatwo manipulować nastrojami społecznymi. I choć czytelnik może pogubić się w gąszczu postaci drugoplanowych, to z pewnością doceni rubaszny humor powieści. 

Po lekturze pierwszego tomu miałem trochę wątpliwości, ale druga część bardziej przypadła mi do gustu. Zakładając, że Ryszard Ćwirlej utrzyma obrany kierunek dla swojej serii kryminałów retro, na kolejny tom czekam ze spokojem i z dużym zainteresowaniem. 

Nowalijki oceniają: 5-/6



za udostępnienie powieści do recenzji
i objęcie jej patronatem medialnym bloga



Brak komentarzy:

Prześlij komentarz

Dziękuję za wizytę i komentarz. Zapraszam ponownie. Tomasz Radochoński/Nowalijki